بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه هویت مجازی کاربران شبکه های اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 گروه پژوهشی روان‌شناسی اندیشه جوان، اصفهان، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خمینی‌شهر، اصفهان، ایران.

10.22108/cbs.2026.146660.2073

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه هویت مجازی کاربران شبکه‌های اجتماعی اجرا شد. پژوهش از نظر روش توصیفی و از نظر روش گردآوری داده‌ پیمایشی بود. جامعه پژوهشی دانشجویان 18 الی 35 ساله شهر اصفهان بودند. از بین آن‌ها 399 نفر (71 مرد و 328 زن) با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به پرسشنامه‌های هویت مجازی کاربران شبکه‌های اجتماعی (VISMU)، قلدری سایبری (CQ)، سرزندگی ذهنی (SVQ) و اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مبتنی‌بر موبایل (AMQSN) پاسخ دادند. جهت بررسی روایی از روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و همبستگی پیرسون و جهت بررسی پایایی از روش‌ آلفای‌کرونباخ استفاده گردید. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزارهای SPSS27 و AMOS24 انجام شد. نتایج تحلیل عامل اکتشافی (877/0 = KMO، 33/16893 = Bartlett و 001/0 > p) نشان داد 36 گویه تایید و در سه مؤلفه انجام رفتارهای مورد پسند در فضای مجازی، اعتیاد به فضای مجازی و نمایش خود در فضای مجازی قرار گرفتند و در تحلیل عاملی تاییدی نیز 33 گویه تأیید شدند (078/0 = RMSEA، 89/2 = CMIN/DF). همبستگی مثبت با قلدری مجازی (353/0) و اعتیاد به فضای مجازی (577/0) تأیید کننده روایی همگرا و همبستگی منفی آن با پرسشنامه سرزندگی ذهنی (277/0-) موید روایی واگرای پرسشنامه بود. آلفای کرونباخ کل مقیاس و مؤلفه‌های انجام رفتارهای مورد پسند در فضای مجازی، اعتیاد به فضای مجازی و نمایش خود در فضای مجازی به ترتیب 89/0، 83/0، 79/0 و 79/0 بود. باتوجه به تائید شاخص‌های روایی و پایایی پرسشنامه مذکور می‌توان از آن برای سنجش وضعیت کابران شبکه‌‌های مجازی استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the psychometric properties of the Persian version of the Social Network Users Virtual Identity Questionnaire

نویسندگان [English]

  • mohammad shakarami 1
  • Maryam Raeis Shahraki 2
  • Elnaz Zibaei 3
1 Department of Psychology, Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan) Branch, Isfahan, Iran
2 Andisheh Javan Psychology Research Group, Isfahan, Iran.
3 Msc. Student Department of Psychology, Islamic Azad University, Khomeinishahr Branch, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

This study investigated the psychometric properties of the Persian version of the Social Network Users Virtual Identity Questionnaire. Utilizing a descriptive methodology and survey approach, the research targeted students aged 18 to 35 in Isfahan. A total of 399 participants (71 men and 328 women) were selected via convenience sampling to complete the Social Network Users Virtual Identity Questionnaire (VISMU), Cyberbullying Questionnaire (CQ), Mental Vitality Questionnaire (SVQ), and Addiction to Mobile-Based Social Networks Questionnaire (AMQSN). To assess validity, exploratory and confirmatory factor analyses were conducted alongside Pearson correlation methods, and reliability was evaluated using Cronbach's alpha. Data analysis was performed using SPSS 27 and AMOS 24. The exploratory factor analysis yielded a KMO value of 0.877 and a Bartlett's test statistic of 16893.33 (p < 0.001), validating 36 items categorized into three components: engaging in desirable behaviors in cyberspace, cyberspace addiction, and cyberspace self-presentation. Confirmatory factor analysis further supported these findings, showing 33 items confirmed,an RMSEA of 0.078 and a CMIN/DF of 2.89. Additionally, a positive correlation with cyberbullying (0.353) and cyberspace addiction (0.577) indicated convergent validity, while a negative correlation with the Vitality of Mind Questionnaire (-0.277) confirmed divergent validity. The overall Cronbach's alpha for the scale was 0.89, with component values of 0.83 (engaging in desirable behaviors), 0.79 (cyberspace addiction), and 0.79 (self-presentation). The questionnaire is therefore a valuable tool for assessing virtual network users.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Virtual identity
  • Cyberbullying
  • Internet Addiction
  • Vitality

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 15 فروردین 1405
  • تاریخ دریافت: 23 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 04 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 فروردین 1405