ارائه چارچوب مفهومی ذهن آگاهی برای مدیران آموزشی مدارس با رویکرد فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی ، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر باهدف ارائه چارچوب مفهومی از ذهن‌آگاهی برای مدیران آموزشی مدارس انجام‌شده است. روش پژوهش حاضر کیفی و از نوع فراترکیب بوده است. جامعه پژوهش کلیه مقالات کیفی و آمیخته معتبر انجام‌شده به زبان فارسی و انگلیسی در حوزه ذهن‌آگاهی، بین سال‌های ۲۰۰۶-۲۰۲۳، بود. براین‌اساس، بامطالعه مقالات مرتبط با ذهن‌آگاهی که با روش مرور نظام‌مند انجام‌شده بودند، رجوع به سر عنوان‌های موضوعی پزشکی (مش)، اصطلاح‌نامه‌های ایرانداک و لغت‌نامه‌های تخصصی در زمینه موردمطالعه، کلیدواژه‌های فارسی و لاتین مرتبط - در عنوان، چکیده، کلمات کلیدی و متن مقالات - در پایگاه‌های داده «اسکوپوس، ساینس دایرکت، گوگل اسکالر، اشپرینگر، سیج، تیلور اند فرانسیس، امرالد، نورمگز و مگیران» مورد جستجو قرار گرفت که در این راستا ۳۹۷۹ پژوهش در زمینه موردنظر بررسی و درنهایت ۳۲ مقاله به‌صورت هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب گردید و از ابزار حیاتی CASP، جهت ارزشیابی و تأیید کیفیت محتوای اسناد استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده از تحلیل اسناد با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت که درمجموع ۲۲۱ کد، ۳۰ مقوله و ۵ مفهوم شناسایی شد. مهم‌ترین مفاهیم شناسایی‌شده شامل «آگاهی فراشناختی، تجارب فراشناختی، مهارت‌های فراشناختی، دانش فراشناختی و بهزیستی روان‌شناختی» می‌باشد. نتایج این پژوهش می‌تواند به متولیان و پژوهشگران این حوزه کمک نماید تا ابعاد و جنبه‌های مختلف ذهن‌آگاهی خاصه برای مدیران آموزشی مدارس را درک نمایند و بستری برای پرورش و بهسازی آن‌ها و تجهیزشان به شایستگی‌های جدید فراهم نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Providing a conceptual framework of mindfulness for educational Principals of schools: A meta-synthesis

نویسندگان [English]

  • Majid Ansarifar 1
  • Abbas Abbaspour 2
  • Hamid Rahimian 3
  • Farnoosh Alami 4
1 Ph.D. Candidate in Educational Administration, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Educational Administration & Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Educational Administration & Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The present research was conducted with the aim of providing a conceptual framework of mindfulness for educational principals of schools. The current research method was meta-synthesis. The research population consisted of all authentic qualitative and mixed-method articles conducted in Persian and English in the field of mindfulness between 2006 and 2023. Accordingly, by reviewing articles related to mindfulness that were systematically reviewed, referring to Medical Subject Headings (MeSH), IranDoc thesauri, and specialized dictionaries in the field of study, relevant Persian and English keywords were searched in the titles, abstracts, keywords, and texts of the articles in databases such as Scopus, Science Direct, Google Scholar, Springer, Sage, Taylor and Francis, Emerald, Noormagz, and Magiran. In this regard, 3,979 studies in the desired field were examined, and ultimately, 32 articles were purposefully selected as samples. The critical appraisal skills program (CASP) tool was used to evaluate and confirm the quality of document content. The obtained data from document analysis were subjected to open, axial, and selective coding methods, resulting in the identification of 221 codes, 30 categories, and 5 concepts in total. The most important identified concepts include "metacognitive awareness, metacognitive experiences, metacognitive skills, metacognitive knowledge, and psychological well-being." The results of this research can assist researchers and those involved in this field to understand the dimensions and various aspects of mindfulness, especially for educational principals of schools, and provide a condition for their cultivation, improvement, and equipping with new competencies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Educational principals
  • Meta-synthesis

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 فروردین 1403
  • تاریخ دریافت: 02 دی 1402
  • تاریخ بازنگری: 20 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش: 27 فروردین 1403